Je ziet op het schilderij een gezellig tafereel. Op zich lijkt er niks aan de hand, maar als je naar de details gaat kijken: schelpen van oesters en mosselen (aphrodisia), een vogelkooitje met het deurtje open (de man heeft een afspraak buitenshuis= Bredero klucht van de molenaar), een jongen die pijp leert roken (symbool voor gemeenschap), overmatige hoeveelheden wijn (roesmiddel) en druiven (kiemkracht), een papegaai (koppig dier - rood staat voor onzedelijkheid). Een vogel in het algemeen was symbool van het verlangen om in hoger sferen te komen of had een seksuele bijbetekenis.
In deze tijd was men goed op de hoogte van de symbolische waarde van details. De meeste mensen konden immers niet schrijven en verhalen werden verteld aan de hand van afbeeldingen. Dus de vele details maakten het onderwerp van dit schilderij wel duidelijk.
De koppelaarster - Johannes Vermeer
Het is een scène die in een bordeel afspeelt. Mogelijk is de lachende man links Vermeer zelf, toekijkend naar het meisje van lichte zeden dat centraal in het licht zit. De figuur links kijkt als vrolijke toeschouwer naar het geheel. De vrouw houdt een glas wijn vast, terwijl ze haar andere hand opent om een munt van haar minnaar in ontvangst te nemen.
Deze man heeft de andere hand alvast om haar linkerborst gelegd. Haar neergeslagen blik wordt weersproken door de zelfvoldane glimlach, alsof ze verwacht dat meer munten zullen volgen. Links van het stel bekijkt een oudere vrouw, de koppelaarster, het tafereel goedkeurend en met een zekere wellust in haar blik.
Helemaal links heft een jongeman het glas. Gezien het snaarinstrument in zijn andere hand, een luit of een citer, is hij de bordeelmuzikant. De door alcohol vertroebelde lach van de jongeman verraadt zijn medeplichtigheid aan het verdorven schouwspel aan de kijker. Mogelijk is dit dus Vermeer zelf. Dit onderwerp lijkt erg op de klucht van de molenaar van Bredero.Het vrolijke huisgezin - Jan steen
Dit schilderij is een uitbeelding van het spreekwoord Soo d'Ouden Songen, soo Pypen de Jongen. Het staat te lezen op het papier aan de schouw. Het spreekwoord betekent dat kinderen maar al te gemakkelijk het slechte voorbeeld van de ouderen overnemen. Bijvoorbeeld, de oude man aan de tafel heft een glas wijn, terwijl het jongetje op de voorgrond ook wijn drinkt.
Steen waarschuwt de kijker via dit schilderij dat ouders het goede voorbeeld moeten geven aan hun kinderen. Doen ze dat niet, dan gaat het mis, zoals bij dit gezin. Het werkwoord 'pypen' had in de 17de eeuw meer betekenissen, zoals het bespelen van blaasinstrumenten of roken. Dit laatste zie je de jongen aan het venster en de kinderen bij de haard doen. Hier wordt dus gebruik gemaakt van exempla contraria.Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_vrolijke_huisgezin
http://histoforum.net/luit/steen8.htm
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_koppelaarster_(Vermeer)
