Leesverslag, Kom hier dat ik u kus - Griet Op De Beeck, Klas 4

Auteur: Griet Op De Beeck
Titel: Kom hier dat ik U kus
Uitgave: Prometheus Amsterdam, 2015, 2014
Aantal pagina's: 382
Genre: Psychologische roman

Samenvatting

Hoofdpersoon Mona heeft een ongelukkige jeugd. Haar moeder sluit haar op jonge leeftijd op en slaat haar. Haar vader ontvlucht zijn vrouw in zijn tandartspraktijk, die tegen het huis is aangebouwd. Mona vindt haar straf terecht, ze heeft zichzelf wijsgemaakt dat ze altijd tekortschiet. ‘Ik zou sterker kunnen zijn, voor een meisje van negen.’ Dat is een van haar gedachtes in deze periode.
Mona’s moeder overlijdt in een auto-ongeluk en oma komt voor de kinderen zorgen. Vader heeft nu zijn verdriet als reden om aan de slag te blijven. Maar hij krijgt een nieuwe vriendin, Marie, met wie hij al snel trouwt. Dat ze haar mama moeten noemen, omdat ze anders het gevoel zou krijgen buitengesloten te worden, is één van de trekjes van deze jonge vrouw, die vanuit het huis van haar onwillige ouders het leven van Mona en haar vader en broertje binnentrekt. Ook nu wordt er van de kinderen verwacht dat zij meer rekening houden met Marie, dan dat Marie rekening houdt met hen. Zeker nadat er een zusje wordt geboren.
In deel twee van het boek is Mona volwassen en is ze dramaturg bij een van de grootste regisseurs van de Lage Landen. Maar eigenlijk is de eerste helft van het boek de opmaat voor de tweede helft. Daarin ligt haar vader op zijn ziek-, en misschien wel sterfbed. Nu komen langzaam alle pijnen in de onderlinge relaties eruit. Zoals Charlie, de vrouw van broer Alexander, opmerkt: De term disfunctionele gezinnen slaat eigenlijk de plank mis. Deze gezinnen zijn juist heel functioneel. Ieder heeft zijn eigen plek en rol en doet wat er van hem verwacht wordt. Vooral de rol van Marie is schrijnend. Zij betrekt alles, tot de ziekte van haar man aan toe, op zichzelf en de problemen die het haar oplevert. De vader wil daar eigenlijk niet eens meer tegenin gaan of op reageren. Mona moet niet alleen hier kiezen, maar ook in haar relatie met de schrijver Louis gaat het niet goed. Ze weet het, maar de vraag is of ze zich eraan kan ontworstelen.

 

Verwachtingen
Ik kreeg dit boek van iemand die werkt bij een boekenzaak. Het boek is vrij nieuw en er zijn al velen exemplaren verkocht. Het was ook het boek van de maand bij DWDD. Ik was erg benieuwd naar dit boek doordat de achterkant mij erg aansprak. Mijn verwachtingen waren vrij hoog. Ik verwachtte ook dat dit boek een hoog niveau zou hebben, maar het blijkt een niveau 2 boek te zijn. Alsnog heb ik besloten om het boek te lezen, omdat het me een mooi boek leek met veel boeiende thema’s.

 

Motieven
De relatie tussen familieleden
Mona’s echte moeder was erg streng, en haar vader had nooit echt tijd voor haar. Na de dood van haar moeder verschijnt er al snel haar stiefmoeder, Marie. Dit doet haar vader zodat zijn twee kinderen weer snel een moeder zullen hebben. Aan de ene kant is Marie heel blij om weer een moeder te hebben, maar aan de andere kant moet ze heel voorzichtig zijn met wat ze doet en zegt. Mona mag Marie niet het gevoel geven dat niemand van haar houdt, ze wil haar stiefmoeder vooral ook  niet boos maken, en ze wordt verplicht Marie haar moeder te noemen. Haar vader ziet Mona niet vaak, hij verstopt zich in zijn tandartskliniek omdat hij eigenlijk niet gelukkig is. Niemand praat over gevoelens in deze familie, dit zie je ook op latere leeftijd bij Mona, maar ook bij haar vader, broer en zusje. Haar zusje en Marie hebben later helemaal geen goede band meer, maar hoe dit gekomen is komt de lezer niet te weten.

 

Liefde

Mona krijgt op jonge leeftijd maar weinig liefde van haar ouders. Haar moeder is enorm streng en haar vader zit dagenlang in zijn kliniek. Na haar moeders dood, sluit haar vader zich nog meer op en Mona heeft het gevoel dat ze meer liefde aan haar stiefmoeder moet geven, in plaats van dat ze liefde krijgt. Dit heeft ook effect op haar verdere leven. Ze krijgt een relatie met Louis en klampt zich helemaal vast aan hem. Ze doet wat hij van haar vraagt.

Later in het boek krijgt de lezer te weten dat Mona’s vader eigenlijk onwillig is getrouwd met haar echte moeder, doordat ze zwanger raakte van Mona. Later is heeft hij voor Marie gekozen als een moeder voor zijn kinderen terwijl hij diep in zijn hart van iemand anders hield. Door dit verhaal gaat Mona beseffen dat ze moet gaan doen wat ze écht wil, en na haar vaders dood doet ze dit dan ook. Laatste zinnen van het boek; Ik denk: ik wil begrijpen wat de liefde is, onthouden dat dat alles is, of toch bijna. Ik wil redden wat er te redden valt, mijzelf bijvoorbeeld, ik wil weten wat ik waard ben, kiezen voor wat klopt en goed is, geloven dat dat mag.

 

Thema

Het belangrijkste thema van dit boek is het zoeken naar jezelf. Gedurende het hele verhaal zoekt Mona naar zichzelf, en uiteindelijk kiest zij ook voor zichzelf en gaat zij doen wat ze wil, niet wat anderen van haar verwachten. Haar hele leven heeft zij aan zich voorbij laten gaan en gedaan om anderen te vermaken. Door verhalen uit het verleden en heftige gebeurtenissen in het heden kiest Mona ervoor om haar huidige leventje te veranderen en voor zichzelf te kiezen. Ik denk: dat is het, ik wil durven, eindelijk. Ja.

 

Schrijfstijl

Tijdens het lezen ergerde ik me soms wel aan de schrijfstijl. Het speelt zich niet af in Nederland maar België, dus er wordt geschreven in het vlaams. Ik vond dit meer lijken op een wat ouderwetsere schrijfstijl. Na een tijdje raakte ik hier wel gewend aan.

Het verhaal is zo geschreven dat je vlot door kunt lezen en er zijn niet veel moeilijke woorden gebruikt. Wel werd er meerdere keren een mooie uitdrukking gebruikt, waarbij ik echt een paar keer die zin moest herhalen om de mooie betekenis ervan te begrijpen. Dit vond ik een bijzonder aspect van dit boek, het zet je meer aan het denken terwijl je aan het lezen bent. Zo wordt de bedoeling van het boek ook steeds duidelijker en ga je zelf ook over deze uitdrukkingen nadenken.

(blz 178) ‘Als ge na durft te denken over waarom ge zijt geworden wie ge zijt geworden, kunt ge ’t ook veranderen. Dat moogt ge niet vergeten.’

 

Tijd

De tijd waarin het verhaal zich afspeelt is verdeeld in 3 periodes. Het eerste deel van het boek speelt zich af in de jaren 1976-1978 (bladzijde 11 t/m 135). Mona is dan een kind van negen jaar. Deel twee speelt zich af in het jaar 1991, Mona is dan vierentwintig (bladzijde 139 t/m 226). In deel drie is het 2002, Mona is dan vijfendertig (bladzijde 229 t/m 382).

In het eerste deel van het boek kijk je mee door de ogen van de negenjarige Mona. Je leest haar gedachten en de opmerkingen die zij maakt zijn nog heel kinderlijk, dit is grappig om te lezen. Maar soms zijn de gedachten van Mona ook verbazingwekkend, ze probeert zich op zo’n jonge leeftijd al zo volwassen te gedragen om iedereen te verblijden. Ze maakt bijvoorbeeld zichzelf wijs dat het goed is dat haar moeder streng was tegen haar. (bladzijde 29) ‘Bij mij was ze strenger. Maar dat vond ik goed, want ik had dat ook nodig. Anders zou het nooit iets worden met mij.’

In deel twee is goed te merken dat Griet op de Beeck zelf ook dramaturg is geweest. Mona is dan vierentwintig en dramaturg, ze gaat deelnemen aan een nieuwe productie van een beroemde theatermaker. Je kijkt nu meer door de ogen van een volwassene. Dit gaat verder in deel 3, hier ontwikkelt Mona zich tot een echte volwassene die het leven begint te begrijpen en ze keuzes gaat maken voor haar zelf.

 

De personages in dit boek worden allemaal uitvoerig besproken. Van bijna iedereen die in het boek voorkomt, wordt het karakter beschreven. Het boek is geschreven vanuit het oogpunt van Mona, de hoofdpersoon. Je leest over verschillende periodes in haar leven dus je merkt de veranderingen in haar leven en karakter op. Je wordt als het ware in haar leven gezogen. Je leert gaandeweg het boek ook haar familie beter kennen. Haar eigen vader, waarmee ze nooit écht mee heeft gepraat, leren wij maar ook Mona kennen op zijn sterfbed. De handelingen van Mona’s stiefmoeder Marie worden vaak beschreven. Je leert haar kennen als een jaloers type, maar ook een vrouw die haar zin enorm nastreeft.

 

Eindoordeel

Na een paar hoofdstukken uit dit boek te hebben gelezen was ik verbaasd. Dit boek gaat over een negenjarig meisje met een vervelende jeugd? Maar naarmate ik verder las, en ik bij de volgende delen van het boek aan kwam, begon ik de gedetailleerde beschrijvingen en dialogen te begrijpen. Ik vond het ook een stuk boeiender.  Vooral het einde van het boek vind ik sterk. Het wordt dan duidelijk wat het uiteindelijke doel is van dit boek. Ik vind het fijn als je in een boek ergens naartoe leest, bij dit boek was het me niet zo duidelijk in het begin waar het verhaal nou op moest uitkomen, maar het einde heeft dit weer helemaal goed gemaakt.

(Bladzijde 381) ‘Ik wil eindelijk worden wie ik ben, niet wie ik altijd dacht dat anderen wilden dat ik was.’

 

Het onderwerp van dit boek vind ik erg mooi. Een verhaal over waarom we worden wie we zijn, over kapotte mensen en hoe zij ongewild anderen ook kapotmaken. Over waar verantwoordelijkheid eindigt en schuld begint. Over geheimen en eenzaamheid, over ziekte en zwijgen. Over de gevaren van sterk zijn. Over vergeten en niet kunnen vergeten. Over jezelf durven redden. En over de liefde. Dit staat op de achterkant van het boek. En ik ben het er helemaal mee eens. Dit verhaal heeft eigenlijk zoveel kanten, maar op het eerste gezicht lijkt dit boek alleen een levensverhaal. Maar als je er dieper induikt en de karakters en veranderingen van de hoofdpersonen volgt, zie je dat dit boek zoveel thema’s heeft. Het gaat over de relatie tussen Mona en haar vader. Het gaat over de karakters van Mona’s ouders, die erg veel invloed hebben gehad op Mona en haar gevormd heeft tot wie ze nu is. Mona’s vader heeft geheimen, waardoor hij eigenlijk eenzaam is, en waar Mona pas op zijn sterfbed achter komt. En het gaat vooral over jezelf durven redden. jezelf redden uit de situatie waarin je zit en voor jou zelf kiezen. Dit doet Mona, aan het einde van dit boek.

(bladzijde 379): ‘Ik had beslist, ooit, dat gij mijn boei waart, als ik die losliet, dat zou ik verzuipen. Nu denk ik dat ik liefde wil.’

 

Bronnen

http://www.postscriptum.nl/boekbesprekingen/gerben/griet-op-de-beeck-kom-hier-dat-ik-u-kus.html

 

Leesverslag, Tikkop - Adriaan van Dis, Klas 5

Auteur: Adriaan van Dis
Titel: Tikkop
Uitgave: 2010, Augustus Amsterdam
Aantal pagina's: 221
Genre: geëngageerde roman, psychologische roman, sociale roman

Samenvatting (achterflap boek)
Tikkop is een roman over verraad, maar ook over vriendschap en liefde voor een taal en een land. Het vertelt de geschiedenis van twee blanke mannen, de Nederlander Mulder en de Zuid-Afrikaan Donald, die als student betrokken raakten bij het internationale verzet tegen de Apartheid. Na veertig jaar halen ze de banden weer aan en verkennen hun gevoelens van weleer: er is een liefde gedeeld, er zijn vrienden verraden, idealen verloochend. De werkelijkheid van het nieuwe Zuid-Afrika lijkt anders dan de droom van toen. De in Parijs wonende Mulder vestigt zich een tijd in de Kaap, waar Donald zijn strijd voortzet in een verstikkend vissersdorp. De lokale bevolking voelt zich aan alle kanten verraden: hun visrechten zijn verkwanseld door corrupten leiders, er is geen werk en hun kinderen vluchten in de tik, een goedkope drug. De twee mannen ontfermen zich over een talentvolle verslaafde die zij een nieuwe toekomst willen bieden, die jongen moet alles goedmaken...

Verwachtingen
Ik was nog op zoek naar een boek, die een ander boek uit de vierde klas kon vervangen. Toen ik dit boek tegenkwam in de boekenkast van mijn oma en de achterkant gelezen had, heb ik voor dit boek gekozen. Ik heb eerder een boek van Adriaan van Dis gelezen, en deze was mij redelijk bevallen. Ik had niet heel hoge verwachtingen van dit boek. Ik wist niet veel over de achtergrond van de Apartheid, maar aangezien ik wel in dit onderwerp geïnteresseerd werd, was ik wel erg benieuwd.

Thema
Vriendschap
Het verhaal gaat over de vriendschap tussen Mulder (Marten) en Donald. Ze zaten samen in de jaren 70 in een beweging die Zuid-Afrika wilde bevrijden van de apartheid. Nu, 40 jaar later, kijken ze terug naar deze jaren. Ze zijn altijd bevriend gebleven, maar ze verschillen erg van elkaar. Donald is erg fanatiek, en pakt de problemen anders aan. Dit was vroeger zo, maar nu nog steeds. Dit zie je terug als ze samen een jongen proberen te helpen.

Zuid-Afrika
Het hele verhaal speelt zich af in Zuid-Afrika. Mulder en Donald willen het land veranderen, en de inwoners beschermen. Ze zaten vroeger allebei in een beweging om de Apartheid in Zuid-Afrika te doorbreken. Niet voor niets keert Mulder terug naar het land, hij kan zijn verleden maar niet los laten. Donald en Mulder zijn allebei bezeten door het land.

Motieven
Drugs
De titel van het boek, Tikkop, slaat terug op een persoon uit het boek, Hendrik. Het is een getalenteerde jongen, maar hij is verslaafd aan tik. Dit is een goedkope drug, waaraan de meeste jongeren verslaafd zijn in het vissersdorp waar Donald woont. Tik is een belangrijk motief in dit boek, het beïnvloed de levens van alle inwoners van het dorp, maar ook de levens van Donald en Mulder, ze proberen Hendrik te helpen, ieder op een eigen manier. En bij dit proces komen ze zichzelf, maar ook elkaar tegen.

Cultuurverschillen
Het verhaal speelt zich voor het grootste deel af in een arm vissersdorp in Zuid-Afrika. Er komen meerdere inwoners uit dit dorp voor in het boek. Er zijn ook sommige zinnen in het Zuid-Afrikaans geschreven. De verschillen tussen Donald en Mulder én de arme inwoners is goed te zien. Maar doordat Mulder begaan is met deze mensen is het mooi beschreven. Mulder wil zich tussen de inwoners begeven en één van hen zijn, om hen te helpen, maar uiteindelijk blijft hij toch een buitenstaander, een rijke blanke.

Schrijfstijl
Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Mulder. Het verhaal speelt zich voornamelijk af in het heden, maar regelmatig wordt er teruggeblikt naar het verleden. Het taalgebruik is eenvoudig, maar soms worden er dialogen in het Zuid-Afrikaans beschreven.
'My vrot seun, my vrek seun,' fluisterde Charmein. 'Ag heretjie, ag heretjie.' Ze wou haar handen vouwen, maar kwam niet verder dan één gebalde vuist. (blz 142)

Situaties
Donald had Martens succes in de groep moeilijk kunnen verkroppen. Een week wisten ze elkaar te ontlopen, tot de ouwe duriez, de chef, hen tot de orde riep: de Cubaanse codes wachtten: pour la cause. Nieuwsgierigheid deed de rest. Marten was bereid veel te slikken om naar Zuid-Afrika te mogen. Zo onstond er toch een band. Heimelijk begon hij Donald zelfs te bewonderen, om zijn ernst, ambitie, inzet voor een ander. In zijn nabijheid leerde hij een serieuzer mens te zijn.
Mulder hoorde Donald weer door de telefoon schreeuwen. Hij sloot zijn ogen en verfde hun vriendschap heel. (blz 182)
In dit stukje is te lezen hoe moeizaam de relatie eerst was tussen Donald en Marten (Mulder), en nog steeds. Ze waren allebei zeer gedreven voor de beweging. Ze wilden elkaar overtreffen en hadden allebei een andere werkwijze. Donald zeer fanatiek, Mulder op een meer rustigere wijze. Dit is ook te zien in de aanpak van Hendrik.

Zie je wel, hij kon het niet laten zich met de wereld te bemoeien. (laatste zin van het boek)
De lezer kan zich afvragen, is het wel de moeite waard, je altijd te blijven bemoeien met anderen? Mulder kan zijn verleden niet van zich afzetten, en wil de situatie in Zuid-Afrika blijven veranderen, maar kan dit wel, is dit wel mogelijk?

Tijd
Het verhaal speelt zich af in het heden, dus ongeveer 2010, maar het verleden speelt ook een belangrijke rol. Het verleden speelt zich af rond 1970. Rond deze tijd speelde de apartheidsproblematiek.
Onder de naam apartheid werden veel rechten ontnomen aan mensen van gemengd ras (kleurlingen). De weinige zwarte Afrikanen in de voormalige Kaapkolonie die stemrecht hadden verkregen verloren dit weer

Eindoordeel
Ik had niet echt hoge verwachtingen van dit boek. Maar nu ik het gelezen heb, ben ik enthousiast. Het thema en de motieven interesseren mij, en de schrijfstijl van Adriaan van Dis bevalt mij wel. Een leuk element vind ik dat er echte Zuid-Afrikaanse dialogen in voor komen. De titel van het boek vind ik ook goed gekozen, voordat je gaat lezen heb je geen idee wat 'tikkop' is, maar tijdens het lezen kom je erachter dat het een belangrijk element is in dit verhaal. Het is een mooi boek met een bijzonder verhaal, de lezer krijgt een eigen beeld en vormt ook een eigen mening.

Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_Zuid-Afrika
http://www.lezenvoordelijst.nl/zoek-een-boek/nederlands-15-tm-19-jaar/t/tikkop/

2b. Stromingsboek, Kaas - Willem Elsschot

Auteur: Willem Elsschot
Titel: Kaas
Uitgave: Amsterdam, Van Kampen, 1933
Aantal pagina's: 91
Genre: novelle, satire

Samenvatting (https://nl.wikipedia.org/wiki/Kaas_(roman)
Het verhaal gaat over Frans Laarmans, een klerk bij de General Marine and Shipbuilding Company in Antwerpen. Hij krijgt van Van Schoonbeke, de welgestelde vriend van zijn broer Karel, die huisarts is, een baan aangeboden. Laarmans laat zich verleiden om groothandelaar in Nederlandse kaas te worden, volvette Edammer, mede om daarmee meer respect te verdienen in de kringen waarin hij per ongeluk verzeild is geraakt en waar hij zich slecht op zijn plaats voelt, omdat hij zich niet kan meten met de welgestelde en wat snobistische leden van het gezelschap. Met hulp van zijn broer en op aanraden van zijn vrouw slaagt hij erin tijdelijk (en onbetaald) ziekteverlof te krijgen van zijn baan als klerk bij de scheepswerf waar hij werkzaam is, onder het excuus dat hij zou lijden aan een zenuwziekte.
Laarmans wijdt zich met verve aan zijn taak, maar wordt zo meegesleept door zijn nieuwe werk als koopman dat hij zich aanvankelijk alleen bezighoudt met de organisatie en inrichting van zijn 'kantoor', de aankoop van een passend bureau, een schrijfmachine en een telefoon, het ontwerp van zijn briefpapier, de werving van agenten in zijn district, dat bestaat uit België en het groothertogdom Luxemburg, de naamgeving van het bedrijf (hij komt uiteindelijk uit op "Gafpa", wat staat voor 'General Antwerp Feeding Products Association') dat hij zijn eigenlijke taak uit het oog verliest. Als zijn eerste zending van 20 ton kaas arriveert van de leverancier Hornstra uit Amsterdam, weet hij dan ook niet goed wat ermee aan te vangen. Inmiddels is zijn naam als koopman wel een garantie geworden voor zijn positie in de hogere kringen van zijn vriend Van Schoonbeke, waar hij nadien met meer respect wordt behandeld.
In de harde praktijk is Laarmans echter niet geschikt voor zijn werk en blijkt niet in staat om ook maar de geringste hoeveelheid kaas (een product waarvan hij zelf walgt) aan de man te brengen. Zijn aangeworven agenten blijken merendeels non-valeurs en de enorme hoeveelheid Edammers, opgeslagen in het Blauwhoedenveem, wil maar nauwelijks slinken. Zijn vrouw lijdt onder het gehele proces en ook zijn kinderen hebben het zwaar te verduren, al doen zij hun best hun vader bij te staan. Zijn collega's van de scheepswerf komen soms op bezoek om te zien hoe het met hem gaat. Dus hij moet voortdurend oppassen dat hij geen collega's tegenkomt als hij over straat loopt met zijn bollen kaas.
Uiteindelijk geeft hij zijn koopmanschap op, na slechts enkele bollen kaas verkocht te hebben. Hij keert terug naar de scheepswerf in zijn oude baan als eenvoudige klerk, waar hij met open armen ontvangen wordt door zijn oude collega's.

• In de Nieuwe Zakelijkheid wordt alleen beschreven wat echt nodig is. Hierdoor maakt de schrijver gebruik van alleszeggende zinnen. In het boek 'Kaas' worden alleen de belangrijke gebeurtenissen rondom het avontuur van Frans Laarmans beschreven, hij is uitgekeken op zijn saaie ambtenarenbaantje en grijpt de kans met beide handen aan om in 'de handel' te gaan.                                                                                 Eindelijk schrijf ik je weer omdat er grote dingen staan te gebeuren en wel door toedoen van mijnheer Van Schoonbeke. Je moet weten dat mijn moeder gestorven is. (blz 14)                                                                                                                  Elsschot beschrijft even kort een andere gebeurtenis, namelijk de dood van zijn moeder, maar richt zich daarna helemaal op het plan van Frans Laarmans.
• Ook wordt gevoel bij deze stroming niet of weinig beschreven.                                     Ik werd helemaal koud toen het vrouwenkoor begon te huilen en ik niet instemmen kon. Waar toch vonden zij al die tranen, want dat waren de eerste niet, dan kon ik aan haar gezichten wel zien. Gelukkig weende mijn broer óók niet. Maar hij is dokter en zij weten allen dat hij aan dergelijke taferelen gewoon is, zodat het voor mij toch maar pijnlijk was.
• Bij de Nieuwe Zakelijkheid wordt gebruik gemaakt van korte, krachtige zinnen. Ik heb hem bedankt, mijn mandvalies opgepakt en de tram genomen, naar huis toe. Mijn accumulator is leeggelopen. Ik ben uitgebloed.
• Het onderwerp gaat over het zakenleven. En de lezer kan zelf een mening vormen over de daden van de hoofdpersoon. Uiteindelijk is het een mislukt avontuur, en de lezer zelf kan zich afvragen hoe dit kon gebeuren. Is het de schuld van de hoofdpersoon? Hij had alles maar hij wilde toch nog meer. Of is het de schuld van mijnheer van Schoonbeke? De lezer kan het avontuur van Frans Laarmans dus zien als een wijze les.

Kaas hoort dus bij de Nieuwe zakelijkheid. Elsschot maakt gebruikt van korte, alleszeggende zinnen, het gevoel staat niet centraal en het onderwerp heeft betrekking tot het zakenleven.

Bronnen:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kaas_(roman
https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuwe_zakelijkheid
http://www.scholieren.com/keuzeopdracht/11331

2a. Stromingsboek, Karakter - F. Bordewijk

Auteur: F. Bordewijk
Titel: Karakter; roman van zoon en vader
Uitgave: 1e dr.: 's-Gravenhage : Nijgh & Van Ditmar, 1938.
42e druk
Aantal pagina's: 248
Genre: psychologische roman

Samenvatting (http://www.dbnl.org/tekst/_lit003199401_01/_lit003199401_01_0055.php)

Karakter is het verhaal van het buitenechtelijke kind Jacob Katadreuffe. Hij wordt grootgebracht door zijn moeder, Joba, die weigert om met Katadreuffes vader, de deurwaarder Dreverhaven, te trouwen. Nadat hij als kleine zelfstandige failliet is gegaan vindt er een ommekeer plaats in het leven van Katadreuffe: het enige doel wordt zijn ontwikkeling tot advocaat. Die weg legt Katadreuffe af met als vriend alleen Jan Maan - een mogelijke relatie met Lorna te George houdt Katadreuffe af. Bij zijn klim op de maatschappelijke ladder wordt Katadreuffe, zo lijkt het, voortdurend gedwarsboomd door zijn vader. Nadat Katadreuffe zijn doel bereikt heeft, suggereert de vader dat hij wel eens niet tegen-, maar juist méégewerkt zou kunnen hebben: door het zijn zoon moeilijk te maken, maakte hij hem groot.

 

Kenmerken van de nieuwe zakelijkheid

• De literatuur van de nieuwe zakelijkheid kenmerkt zich vooral door een koele, beschouwende houding van de verteller.                                                                       In het boek wordt alles kort en krachtig verteld, zonder al te veel gevoel en middelen. De verteller beschrijft alles, maar laat een mening achterwege, zodat de lezer deze zelf kan vormen.

Men wees haar er op dat de vader verplicht was tot levensonderhoud. Ze antwoordde prompt en pathetisch: "Het kind zal nooit een vader hebben."

"Ja maar we bedoelen geen vaderrechten, we bedoelen alleen maar dat de vader moet opbrengen voor je kind." "Nee."

"Hoe nee?"

"Ik wil niet."

Ze was tegen niemand vertrouwelijk. Haar eene buurvrouw, fel nieuwsgierig, hengelde voorzichtig naar den vader. Die buurvrouw had, zij wist zelf niet hoe, zoo de gedachte dat er een rijk heerschap achter het geval stak. Joba antwoordde: "Het doet er niet toe, het kind krijgt nooit een vader."

"Waarom niet?"

"Daarom niet." (blz 12-13)

 

• De nieuwe zakelijkheid kenmerkt zich door korte, zakelijke zinnen en een nuchtere, duidelijke manier van schrijven, waarbij weinig gebruik wordt gemaakt van bijvoeglijke naamwoorden.                                                                                                            Samen gingen ze de markt rond. In het eerst zei hij niet veel. Ze stapten gelijk op, even groot, Katadreuffe slechts iets tengerder, nog in zijn beste pak waarmee hij dien ochtend den curator had bezocht. (blz 50)

• De schrijver waagt zich niet aan emoties en gevoelens en wil de werkelijkheid zo objectief mogelijk weergeven. Inhoudelijk gaat het vaak over zaken, het moderne leven en sociale bewogenheid.                                                                                                                Hij overtrof niet zijn eigen verwachtingen, want een eerzuchtige is niet tevreden met minder dan het bereiken van het gestelde doel, en Katadreuffe zijn doel lag hoog. Maar hij was een goed systematicus, hij zorgde ervoor allereerst een behoorlijk figuur te maken in het werk waarvoor hij was aangenomen, want vanuit de plek van dit kantoor moest hij omhoog groeien, als hij die plek verloor was meteen zijn groei gestuit. Binnen een paar weken kon hij typen als de beste door zijn oefeningen 's morgens vroeg, 's avonds laat, op Zaterdagmiddag en op Zondag. (blz 71)

Dit boek behoort dus tot de Nieuwe Zakelijkheid; het is kort en krachtig geschreven, er is gebruik gemaakt van weinig, en korte dialogen, voor het grootste deel worden zakelijke handelingen beschreven en de meeste personages zijn advocaten en andere zakenmensen. Ook sociale onderwerpen komen voor in dit boek, zoals het communisme.

Bronnen:
http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=bord001kara01
https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuwe_zakelijkheid

 

 

Klas 4, Tommy Wieringa

We kregen als opdracht om bij het boek 'Ik was nooit in Isfahaan' van Tommy Wieringa een creatieve opdracht te maken. Isabel Streefkerk en ik hebben ervoor gekozen om een aantal collages te maken bij het verhaal 'Europa'. Dit verhaal bestond weer uit meerdere kleine verhaaltjes, die afspeelden in verschillende Europese landen. Wij hebben van zes verhaaltjes een collage gemaakt. Wij hebben deze ook gepresenteerd in de klas.

Verwerkingsopdracht Romantiek, Muziek

In de romantische periode van de klassieke muziek maken componisten steeds grotere composities met steeds meer noten en moeilijkere ritmes. De orkesten werden groter en er werden veel en vreemde, niet eerder toegepaste muziekinstrumenten, gebruikt. Er is veel drama en emotie te horen. Alles draait om wat mensen voelen, fantasie en de natuur. Veelvuldig terugkerende thema's zijn dan ook de verheerlijking van de liefde (zowel de ideale als onmogelijke), hang naar het verleden, enthousiasme voor de natuur, de dood en menselijke emoties als vreugde, verdriet, verwondering, angst, pijn en verlangen. Ook werd de muziek in de Romantiek steeds complexer

In de Klassieke periode was instrumentale muziek het belangrijkst. Men streefde naar ontroerende muziek, en daardoor ontstond de behoefte aan instrumenten met verschillen in klanksterkte. Nieuwe instrumenten in deze tijd zijn de piano, de dwarsfluit en de klarinet. Een belangrijke vernieuwing is dat men vaste tekens ging gebruiken om dynamiek te noteren, zoals f (forte) voor hard en p (piano) voor zacht. Harmonie werd het belangrijkst.
In deze tijd kwamen de openbare concerten op. Muziek is niet meer alleen voor de hogere klasse, maar ook voor de burgerij. Er kwam een behoefte aan concertstukken die speciaal voor die gelegenheid geschreven waren. Zo ontstonden er nieuwe muziekvormen en genres. Verder kwam in deze tijd ook het instrumentaal concert tot bloei. Daarbij worden passages voor een soloinstrument afgewisseld met passages voor het orkestensemble. Het pianoconcert het belangrijkst.
Bij barokmuziek werd met name gebruik gemaakt van snaarinstrumenten zoals viool, cello en verschillende soorten harpen. Daarnaast werd ook het klavecimbel vaak gebruikt om combinaties en ensembles te kunnen stellen.
De affectenleer was als leidraad voor de muzikale expressie.
In de Barok was het harmonisch contrapunt juist belangrijk. De opera's uit deze tijd hadden thema's uit de Griekse en Romeinse mythologie. De bezetting was mager en sober, maar in de muziek waren er veel versieren, pracht en praal.

Romantische stijl
https://www.youtube.com/watch?v=c8UDOmUcxCk
Het verhaal van Winterreisse van Schubert lijkt betrekkelijk eenvoudig. Een jonge man wordt afgewezen en gaat daarop op reis. In het 24e lied ontmoet hij de Leiermann, de speelman met de draailier, een verpersoonlijking van de dood. In feite symboliseert de winterreis de zoektocht van de mens naar zichzelf. Het thema is de dood, dit werd veel gebruikt in de Romantiek. Er zijn veel verschillende ritmes gebruikt en je hoort veel (voor die tijd) vreemde instrumenten. 
Klassieke stijl
https://www.youtube.com/watch?v=vQVeaIHWWck
Moonlight Sonate is de veertiende pianosonate van Beethoven en één van zijn bekendste werken. Vooral het eerste deel is erg bekend. Beethoven noemde het werk een Sonata quasi una Fantasia, een sonate die als fantasie aandoet. Het stuk werd opgedragen aan gravin Giulietta Guiciardi.
Moonlight Sonata van Beethoven is een ontroerend stuk, typerend voor de Klassieke stijl. Je kunt ook horen dat er veel verschil zit in klanksterkte, afwisselend zacht en hard. Er is een langzaam deel, en een snelle finale. Er zijn veel passages met een solo-instrument, afgewisseld met het orkestensemble.


Barok stijl
https://www.youtube.com/watch?v=AUTiGAoUBtE
In het stuk L'estro Armonico van Vivaldi hoor je alleen maar snaarinstrumenten, bijvoorbeeld de viool. Je kunt horen dat er gebruik wordt gemaakt van een contrapunt. De muziek gaat snel, maar daarna stopt het even en gaat het langzaam verder. Je hoort de affectenleer, emoties worden afgewisseld. In het begin gaat het steeds sneller, dit is waarschijnlijk angst of woede. Daarna gaat de muziek langzamer, dus ook een andere emotie, en daarna gaat het weer sneller.



Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Romantiek_(muziek)
http://www.schubert.nl/Schubert+Stichting/nl-NL/over+schubert/schubert+en+de+romantiek.aspx
http://aurose.infoteur.nl/specials/klassieke-periode-muziek.html
https://nl.wikipedia.org/wiki/Barokmuziek
https://nl.wikipedia.org/wiki/Winterreise_(Schubert)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pianosonate_nr._14_(Beethoven)

Opdracht Verlichting, klas 5

Filosofie
'Verlichting is het ontkomen van de mens aan de onmondigheid waaraan hij zelf schuldig is. Onmondigheid is het onvermogen om je van je verstand te bedienen zonder de leiding van een ander. Je bent zelf schuldig aan deze onmondigheid als die niet veroorzaakt wordt doordat het je ontbreekt aan verstand, maar aan de vastberadenheid en de moed om je daarvan zonder andermans leiding te bedienen. Sapere aude! Heb de moed je van je eigen verstand te bedienen! Is dan ook het motto van de Verlichting.' - Immanuel Kant

De Verlichting is een intellectuele stroming die tot bloei komt in de 17e en 18e eeuw in Europa. Verlichtingsdenkers zetten zich af tegen kerk en autoriteiten. Deze stroming heeft de opvattingen over politiek, filosofie, wetenschap en religie binnen de westerse wereld grondig gewijzigd. In deze periode ontstond een beweging van intellectuelen met als doel het gebruik van de rede en het filosoferen te bevorderen. Zij waren dus voor de wetenschap. De verlichting gaf aanleiding tot modernisering van de samenleving door middel van individualisering, emancipatie en secularisering. Ook de woorden gelijkheidsbeginsel, mensenrechten en burgerrechten zijn van toepassing.

De mensen in de Verlichting werden dus mondiger. Als we dan kijken naar het heden, kunnen we wel vaststellen dat de mensen nog steeds mondig zijn, misschien nog wel heftiger. Door de sociale en politieke situaties van nu, strijden mensen nog steeds voor hun opvattingen. Veel van de idealen uit de Verlichting zijn uitgekomen, en over veel idealen wordt nog gediscussieerd. Vooral op het gebied van de politiek zijn we nog niet uitgesproken. We hechten nog veel aan onze vrijheid van meningsuiting, iets wat in de Verlichting op kwam.
Veel idealen uit de Verlichting bestaan nog steeds, het zijn veelvoorkomende onderwerpen die nu in het nieuws verschijnen. Maar de meeste van deze idealen zijn wel vervormd naar de moderne tijd van nu.
Als we bijvoorbeeld kijken naar het onderwerp gelijkheidsbeginsel. Een begrip dat toen nog zeer recent was. Dit begrip had in de tijd van de Verlichting betrekking op de verschillende lagen in de samenleving. De mensen wilden dat iedereen gelijk werd voor de wet. Maar als we het begrip bekijken in onze tijd, zien we dat er vooruitgang is geboekt op dit onderwerp en dat het een andere vorm heeft aangenomen. In Nederland bijvoorbeeld kan het begrip gelijkheidsbeginsel betrekking hebben op de Vluchtelingen. Niet elke inwoners van Nederland ziet de Vluchtelingen als gelijken.
En zo kunnen we vele thema's uit de Verlichting vergelijken met nu.
Niet voor niets worden nog vele ideeën en filosofen uit de Verlichting op school besproken. Deze stroming heeft nog steeds een grote invloed op de samenleving van nu.



Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Verlichting_(stroming)#Recht.2C_staat_en_politiek
http://www.humanistischecanon.nl/verlichting

Eindopracht Literatuur, Renaissance

Zoals de Ouden zongen - Jan Steen
Je ziet op het schilderij een gezellig tafereel. Op zich lijkt er niks aan de hand, maar als je naar de details gaat kijken: schelpen van oesters en mosselen (aphrodisia), een vogelkooitje met het deurtje open (de man heeft een afspraak buitenshuis= Bredero klucht van de molenaar), een jongen die pijp leert roken (symbool voor gemeenschap), overmatige hoeveelheden wijn (roesmiddel) en druiven (kiemkracht), een papegaai (koppig dier - rood staat voor onzedelijkheid). Een vogel in het algemeen was symbool van het verlangen om in hoger sferen te komen of had een seksuele bijbetekenis.
In deze tijd was men goed op de hoogte van de symbolische waarde van details. De meeste mensen konden immers niet schrijven en verhalen werden verteld aan de hand van afbeeldingen. Dus de vele details maakten het onderwerp van dit schilderij wel duidelijk.

 

 

 


De koppelaarster - Johannes Vermeer
Het is een scène die in een bordeel afspeelt. Mogelijk is de lachende man links Vermeer zelf, toekijkend naar het meisje van lichte zeden dat centraal in het licht zit. De figuur links kijkt als  vrolijke toeschouwer naar het geheel. De vrouw houdt een glas wijn vast, terwijl ze haar andere hand opent om een munt van haar minnaar in ontvangst te nemen.
Deze man heeft de andere hand alvast om haar linkerborst gelegd. Haar neergeslagen blik wordt weersproken door de zelfvoldane glimlach, alsof ze verwacht dat meer munten zullen volgen. Links van het stel bekijkt een oudere vrouw, de koppelaarster, het tafereel goedkeurend en met een zekere wellust in haar blik.
Helemaal links heft een jongeman het glas. Gezien het snaarinstrument in zijn andere hand, een luit of een citer, is hij de bordeelmuzikant. De door alcohol vertroebelde lach van de jongeman verraadt zijn medeplichtigheid aan het verdorven schouwspel aan de kijker. Mogelijk is dit dus Vermeer zelf. Dit onderwerp lijkt erg op de klucht van de molenaar van Bredero.

Het vrolijke huisgezin - Jan steen
Dit schilderij is een uitbeelding van het spreekwoord Soo d'Ouden Songen, soo Pypen de Jongen. Het staat te lezen op het papier aan de schouw. Het spreekwoord betekent dat kinderen maar al te gemakkelijk het slechte voorbeeld van de ouderen overnemen. Bijvoorbeeld, de oude man aan de tafel heft een glas wijn, terwijl het jongetje op de voorgrond ook wijn drinkt.
Steen waarschuwt de kijker via dit schilderij dat ouders het goede voorbeeld moeten geven aan hun kinderen. Doen ze dat niet, dan gaat het mis, zoals bij dit gezin. Het werkwoord 'pypen' had in de 17de eeuw meer betekenissen, zoals het bespelen van blaasinstrumenten of roken. Dit laatste zie je de jongen aan het venster en de kinderen bij de haard doen. Hier wordt dus gebruik gemaakt van exempla contraria.






Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_vrolijke_huisgezin
http://histoforum.net/luit/steen8.htm
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_koppelaarster_(Vermeer)

Verwerkingsopdracht, leesgroep

Gezamenlijke deel (Isabelle Busman, Mendy Xia, Seline Verbaan en Isabel van Wijk)

 

Verwachtingen 

De verwachtingen van het boek waren hoog. De lay-out sprak ons wel aan en de flaptekst nodigde uit tot lezen doordat 'De Wandelaar' geschetst werd als een spannend, avontuurlijk boek. En in zekere mate was dit ook van toepassing, maar toch bleven er veel vragen onbeantwoord.  

Doordat er op de kaft van het boek twee handen stonden die rijkten naar een vallende hond, hadden wij allemaal de verwachting dat deze hond een centrale rol zou spelen in het verhaal en niets was minder waar.  

De focus lag in dit boek niet op de avonturen die de hoofdpersoon meemaakte, ook was er zeker niet zoveel spanning als verwacht verwerkt in het boek. Het bleek een heel ander boek te zijn dan gedacht. Het gaat om de rijke heer Mulder die eenzaam blijkt te zijn. De hond houdt hem een lange tijd gezelschap, waarbij hij van de hond leert en probeert goed te doen voor mensen waar hij eerst geen oog voor had. Uiteindelijk is hij weer eenzaam. Door de band met ‘le chien’ is hij enorm gegroeid als persoon.  

Het boek week dus enorm af van de verwachtingen. Maar ondanks dat, is het boek ons wel degelijk bevallen. 

 

Titelverklaring 

'De Wandelaar' kan naar onze mening terug slaan op de hoofdpersoon, de heer Mulder, of de hond.  

De heer Mulder loopt dagelijks een vaste wandeling om tot rust te komen, dit doordat er voor de lezer onbekende gebeurtenissen uit het verleden aan hem knagen. De heer Mulder kan dus als 'De Wandelaar' worden gezien.  

Maar de hond die bij een brand in de armen van de heer Mulder springt, is ook een groot wandelaar. Hij laat de heer Mulder vele onbekende plekken in Parijs zien en heeft vele vrienden gemaakt bij deze wandelingen. Ook kan uit het verhaal worden gehaald dat de hond grote reizen heeft gemaakt, waarbij hij veel van de wereld heeft gezien. Dus ook de hond kan bedoeld worden met ‘De Wandelaar’. 

 

Personages 

De hoofdpersonages zijn de heer Mulder/ Nicolas Martin en de hond. Andere belangrijke personages zijn de père Bruno, Sri en 'le chinois'.  

De heer Mulder vangt een hond op die uit een brandend gebouw springt, waardoor ze gelijk een speciale band hebben met elkaar. Vanaf het begin van het boek is de heer Mulder een gesloten boek voor de lezer. De lezer kent zijn achtergrond niet en door bepaalde opmerkingen van de heer Mulder en het feit dat hij zich als ander persoon voordoet worden er bij de lezer verschillende vragen opgeroepen. Wat er gebeurd is in het verleden met de heer Mulder, kom je in dit boek zo goed als niet te weten.  

De hond worden menselijke eigenschappen toegeschreven. In het boek lijkt de hond de heer Mulder emotioneel te begrijpen en wil de hond hem ook leren hoe zijn leven te beteren. Met de overige personages krijgt hij ook een band en treedt hij voor hen op als weldoener door hen allen te helpen met hun problemen.  

Père Bruno speelt ook een vrij grote rol in dit boek. De hond brengt Mulder in contact met deze man en hij gaat naar mate het verhaal vordert een steeds grotere rol spelen in het leven van Mulder. Echter is hij aan het eind van het verhaal ineens weer naar de achtergrond verdwenen.  

Ook de band die Mulder korte tijd met Sri had, is ineens weg als zij hem aan het eind van het boek gaat vermijden.  

 

 

Setting, perspectief, open plekken 

Het verhaal speelt zich af in Parijs van de 21e eeuw. De heer Mulder is een rijk man, dus woont in een van de betere buurten van Parijs. Door de hond wordt hij geconfronteerd met de achterbuurten van Parijs en daar zijn ze dus ook regelmatig te vinden. De setting is naar onze mening goed gekozen, aangezien in een wereldse stad als Parijs veel 'avonturen' mogelijk zijn zonder dat het onrealistisch overkomt. Ook wordt Parijs gezien als broeihaard van de illegale allochtonen. Aangezien een van de thema's hierover gaat, past deze setting ook goed bij het verhaal. 

 

Het boek is een goede afschildering van de verandering van perspectief in de wereld. In het boek verandert het perspectief van de heer Mulder. Zo had hij eerst alleen oog voor de bovenklasse, en vermeed hij mensen van lage komaf. Gedurende het boek leert hij door de hond meer oog te hebben voor deze mensen en probeert hij goede daden te verrichten. De laatste daad die hij verricht in het boek is het geven van zijn hond aan Fanta, een meisje dat voor een groot deel verbrand was tijdens de brand die aan het begin van het boek beschreven wordt. Hij heeft dus goed gedaan voor zij die het nodig hadden.  

 

Één van de belangrijkste open plekken is voor ons toch wel het leven van de heer Mulder. Hij verwijt zichzelf iets en wil iemand anders zijn, vandaar dat hij zich ook als Nicolas Martin voor doet. De grote vraag is: Wat heeft de heer Mulder meegemaakt of gedaan in het verleden, waardoor hij nu zo eenzaam is en zichzelf niet kan vergeven? Andere open plekken zijn het verdere verloop van het leven van de heer Mulder, wie de aanstichter is van de brand en wie Triple X is.  

 

Thema’s en motieven 

Het boek heeft naar onze mening meerdere thema's. Zo speelt enerzijds het thema 'verlangen naar liefde en geborgenheid' een belangrijke rol, en anderzijds de thema's 'superioriteitsgevoel van hogere klasse' en 'het allochtonenprobleem'.  

Bij de heer Mulder komt het verlangen naar liefde en geborgenheid goed naar boven. Dit blijkt allereerst uit de band met zijn hond. Hij kan zijn hond moeilijk loslaten en deelt zijn emoties met hem. Dit blijkt vooral uit het feit dat hij meerdere malen zegt dat hij zich met de hond altijd sterk voelt, zelfs in de gevaarlijke achterbuurten van Parijs. Ook het feit dat hij zijn eerste liefde Catherine niet kan loslaten, ondanks de vele jaren die verstreken zijn, laat zijn verlangen naar liefde zien.  

Het thema 'superioriteitsgevoel van hogere klasse' komt ook bij de heer Mulder weer naar boven. Zo wil hij contact met zwervers, armen etc. het liefst vermijden. Hij voelt zich superieur aan hen, maar de hond leert hem respect te tonen aan hen door de heer Mulder het goede voorbeeld te geven. Het allochtonenprobleem komt in dit boek sterk naar voren door de rellen die gedurende het boek plaatsvinden. Er vinden hongerstakingen plaats en monumentale panden worden aangetast, oftewel veel chaos. Dit gebeurt allemaal om aandacht te krijgen voor de actie 'sans papiers'.  

 

De Wandelaar beschikt over enkele duidelijke motieven gedurende het hele boek. Geloof is een belangrijk motief in het verhaal. Mulder is overtuigd atheïst en snapt niet waarom mensen al die moeite doen om te geloven. Toch gaat hij wel meer nadenken over geloof, nadat hij père Bruno ontmoet heeft en in de kerk is geweest.  Netheid is een ander motief dat duidelijk telkens terugkomt bij Mulder. Het is een nette man die absoluut niet tegen viezigheid kan. Hij blijft het vervelend vinden om vlakbij zwervers te zijn. In een van de scènes van het verhaal, is de bedelares bij hem thuis. Mulder raakt in paniek en nadat ze weggegaan is, poetst Mulder het hele huis.  Verder komt het allochtonenprobleem in het westen regelmatig terug in het verhaal. In het boek komen veel personen voor die geen verblijfsvergunning hebben zoals Ngolo, Sri en de Chinese man. Père Bruno doet zijn best de mensen te helpen en hier betrekt hij ook Mulder bij.  

 

 

Oordeel 

Onze oordelen over het boek verschillen nogal. We zijn het er wel over eens dat onze verwachtingen van het boek niet echt uitgekomen waren. Het was geen spannend avonturen boek, wat we verwacht hadden dat het zou zijn naar aanleiding van de flaptekst. Het boek las wel makkelijk doordat het geen echt moeilijk taalgebruik bevatte. Sommige van ons vonden het boek wat langdradig, doordat er constant gewandeld werd en de hoofdpersoon eigenlijk niet echt bijzondere dingen mee maakten.  

Het feit dat de hond een hele positieve invloed had op Mulder was wel een aspect wat erg goed over kwam, het was mooi om te lezen en in te zien, hoe Mulder door het verhaal heen verandert in een heel ander persoon. Hij is zichzelf veel bewuster van de armen in de stad en loopt veel minder snel in een grote boog om ze heen.  

Ondanks de langdradigheid en het gebrek aan de echte spannende avonturen, vonden we het toch allemaal een mooi boek om te lezen. 

 

Persoonlijke deel 

De discussie over het boek is goed verlopen. We hadden allemaal ongeveer dezelfde mening over het boek. Persoonlijk vind ik het makkelijker om zulke opdrachten alleen te maken, je kunt zelf uitkiezen wanneer je begint en hoe je de opdracht maakt. Het was ook fijner geweest als we er tijd voor hadden gekregen onder de les. Ik heb van deze opdracht geleerd om mijn mening over een boek goed te omschrijven en de dieper liggende aspecten, zoals de motieven, te benoemen. Het boek is niveau 4. Ik vond het makkelijk te lezen, maar soms gebruikte de schrijver wat ouderwetse woorden, waardoor het iets lastiger werd. Voor mijn volgende boek ga ik kiezen uit leesniveau 4/5. Ik ben van plan een boek van Jan Wolkers te gaan lezen.