Auteur: Harry Mulisch
Titel: Het stenen bruidsbed
Uitgave: Amsterdam: De Bezige Bij, 1959
Aantal pagina's: 173
Genre: psychologische roman/oorlogsroman
Samenvatting (https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_stenen_bruidsbed#Samenvatting)
Norman Corinth is een Amerikaanse tandarts uit Baltimore. Hij wordt uitgenodigd voor een congres voor tandartsen in Dresden in de DDR. Het boek speelt zich af in 1956 en de DDR is op dat ogenblik zeven jaar gescheiden van West-Duitsland en kent een communistisch regime. Corinth gaat op de uitnodiging in en reist naar Dresden. Hij wordt opgevangen door Hella Viebahn, een gids van het congres. Corinth heeft een speciale reden om af te reizen naar Dresden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij piloot van een Amerikaanse bommenwerper en nam hij deel aan het beruchte bombardement op Dresden in februari 1945. In de loop van het boek wordt duidelijk dat Corinth ook betrokken was bij het mitrailleren van de bevolking van Dresden. In feite is Corinth een oorlogsmisdadiger, hij schoot op onschuldige burgers die naar de rivier gevlucht waren. Aan de andere kant is hij zelf ook slachtoffer. Zijn vliegtuig werd neergehaald en Corinths gezicht is verminkt als gevolg van brandwonden.
In Dresden wordt Corinth geconfronteerd met zijn daden. De stad ligt nog altijd in puin en hij hoort veel verhalen over het bombardement en het Derde Rijk. De pensionhouder Ludwig bijvoorbeeld vertelt Corinth dat hij op historische grond staat. De chauffeur die hij krijgt toegewezen, Günther, zegt dat hij in april 1945 als lid van de Hitlerjugend Hitler heeft ontmoet, en zelfs een kneepje in zijn wang kreeg. Ook een collega op het congres, de West-Duitser Schneiderhahn deelt zijn oorlogservaringen met Corinth en vertelt over de concentratiekampen. Hierdoor krijgt Corinth het idee dat Schneiderhahn een voormalige nazibeul is. Hella ten slotte zegt dat ze als jonge communiste in een concentratiekamp heeft gezeten. Als Corinth met Hella naar het pension teruggaat, gaan ze met elkaar naar bed. Als hij met Hella seks heeft, lijkt het alsof Corinth het bombardement nog eens beleeft.
Als Corinth later aan Hella vraagt het naziverleden van Schneiderhahn te onderzoeken, blijkt dat Schneiderhahn juist tegen het naziregime heeft gestreden. Corinth wordt zo boos als hij dit hoort dat hij Schneiderhahn in elkaar slaat. Als anderen hem willen lostrekken van Schneiderhahn vlucht Corinth weg. Hij is nu door het dolle heen, hij lacht en huilt en rent naar de auto van Günther. Zonder zijn chauffeur rijdt hij weg. In een gebied met puinhopen rijdt hij de auto te pletter en steekt het wrak in brand. Zo vernietigt hij Dresden andermaal.
Verwachtingen
Ik wilde nog graag een niveau 6 boek op mijn lijst, daarom heb ik voor dit boek gekozen. Doordat het een boek is van niveau 6 had ik hoge verwachtingen, ik verwachtte dat het boek vrij moeilijk zou zijn. De titel van het boek sprak mij wel aan, ik hou van boeken met titels waarvan je niet gelijk de betekenis begrijpt.
Motieven
Trojaanse oorlog
In het boek wordt de Tweede Wereldoorlog vergeleken met de Trojaanse oorlog. Zo wordt er verschillende keren teruggeblikt naar de Tweede Oorlog, door de ogen van Corinth, en deze stukjes worden betiteld met 'Zang'. Het bombardement op Dresden wordt beschreven in de Homerische Zangen.
Verwoesting
Het boek blikt terug op de verwoesting van Dresden, het verhaal speelt zich ook af in Dresden. Corinth is één van de verwoesters, hij zat in het vliegtuig dat een bombardement boven Dresden liet vallen. Nu hij weer terug is in Dresden, verwoest hij Dresden, en Hella, voor een tweede keer.
Thema
Er zijn eigenlijk twee thema's, stad en vrouw (liefde). De stad Dresden wordt vergeleken met Troja en de vrouw is Hella. Dresden en Hella worden met elkaar in verband gebracht. Corinth verlangt naar beiden (en verwoest beiden).
Beoordeling
Schrijfstijl: Ik vond de schrijfstijl van dit boek erg lastig. Vaak wordt er door het hoofdverhaal opeens over iets anders verteld, zoals vergelijkingen met Troje. Ook zijn sommige dialogen in het boek vrij lastig te begrijpen. 'Ik heb nagedacht over geschiedenis in het algemeen. Ik dacht, er zijn twee geschiedenissen: een canonieke en apocriefe. De apocriefe is die van Timoer Lenk en Hitler: die zonder gevolgen, waarin de dingen gedaan worden zonder bedoeling, om zichzelf, zoals...' (hij dacht, zal ik zeggen: de concentratiekampen?) 'de Russische veldtocht van Hitler. Hij ondernam hem omdat het zijn Russische veldtocht was. Ik bedoel, de oorlog tegen Hitler was canoniek, de oorlog van Hitler apocrief.'
Ruimte
Het verhaal speelt zich af in Dresden. Alle ruimtelijke aspecten worden zeer uitgebreid beschreven in dit boek. Het keek in een mateloze ruimte. In een groene diepte van bomen, langs villa waarvan er maar één hol en starend door de lucht bewoond werd, slingerde een straat omlaag naar de ijzeren brug in de verte, waaronder de rivier lag tussen brede weiden. Aan de overkant van de Elbe, in het dal, lag wat er van de stad restte: een onafzienbare branding van puinhopen, beflard, besliert met witte nevel: een bruid, die haar sluier aan stukken had gescheurd bij de aanblik van haar vrijer. Daarachter, naar het zuidoosten, waar de branding verliep, golfden blauwe heuvels tot diep in het Tsjechische Bohemen.
Eindoordeel
Ik vond het niet mijn meest leuke boek. Ik snapte sommige stukken niet en het verhaal was wat eenzijdig. Toch vind ik dat het boek een mooi onderwerp heeft en ik vind de vergelijking tussen Dresden en Troje bijzonder.
Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_stenen_bruidsbed#Samenvatting
http://www.scholieren.com/boekverslag/41923
Geen opmerkingen:
Een reactie posten