Auteur: Frans Kellendonk
Titel: Mystiek lichaam
Uitgave: Amsterdam: Meulenhoff 2004 (1986)
Aantal pagina's: 174
Genre: psychologische roman
Samenvatting (https://nl.wikipedia.org/wiki/Mystiek_lichaam)
Mystiek lichaam beschrijft het wel en wee van de familie Gijselhart over de periode van twee jaar. Het verhaal is opgeknipt in drie delen.
In het eerste deel "Valse lente" keert Magda terug in het huis van haar vader, de weduwnaar A.W. Gijselhart. Gijselhart is een man die geld als zijn religie heeft. Hij handelt in koper en oud ijzer, bezit huizen die hij tegen woekerprijzen verhuurt en belegt in aandelen. Gijselhart beschouwt Magda, wier koosnaam Prulletje is, als een zorgenkind. Magda is in zijn ogen een lelijke meid die zich telkens laat bedriegen door mannen. Magda, op haar beurt, schaamt zich voor haar sjacherende vader. Wanneer ze dineren in een chique restaurant handelt Gijselhart opzichtig met de eigenaar over een acculader die hij in de aanbieding heeft. Gijselhart heeft succes. In ruil voor de acculader mogen hij en zijn dochter op kosten van het huis eten. Terwijl Gijselhart grote hoeveelheden drank en eten wegbunkert, vertelt Magda over de man die ze heeft ontmoet en die ze vijfendertigduizend gulden heeft geleend. Gijselhart ontbrandt in woede. Buiten het restaurant glijdt hij uit en bezeert zich. Hij heeft een vermoeden dat behalve het geld dat Magda heeft verkwist, er nog een andere verrassing volgt.
Deel twee "De moederkerk" beschrijft het leven van Leendert Gijselhart. Net als zijn vader is Broer, zoals Leendert allegorisch wordt aangeduid in de roman, een handelaar. Zijn handel is geen oud ijzer maar schilderijen. Broer woont in Manhattan. Het gaat hem financieel voor de wind, hoewel hij risico's neemt door schilderijen als opties te verhandelen. Magda heeft hem een brief geschreven waarin ze vertelt dat ze zwanger is van Bruno Pechman. Ze bekent ook drie jaar eerder een abortus te hebben gehad. Broer is homoseksueel, een ontdekking die hij deed tijdens een mislukte orgie, waar ook Magda bij was. Met de jongen die hij toen ontmoette, verhuist hij naar New York. Na vijf jaar wordt de jongen ernstig ziek. Als hij na een zoveelste scheiding weer bij Broer op de stoep staat, drinkt Broer van zijn lymfe, ten bewijs dat hij niet gelooft dat de jongen sterft. De jongen sterft aan aids. Broer besluit terug te gaan naar Nederland.
In deel drie "De geschiedenis" woont Broer op de Doornenhof, bij Gijselhart en Magda. Magda is bevallen van een zoon. Ze noemt hem Victor. Gijselhart is opgetogen over zijn nieuwe rol als grootvader. Met de terugkeer van Broer is hij minder tevreden. Hij laat Broer op een zolderverdieping van de schuur wonen. Broer heeft de dodelijke ziekte, wat hem er niet van weerhoudt contact te zoeken met een tienerjongen uit de omgeving. Wanneer Magda aankondigt dat Bruno Pechman, de vader van haar kind, op bezoek komt, bereiden Broer en Gijselhart gezamenlijk de ontvangst voor. Ze wachten hem met een hagelbuks op. Met Magda als menselijk schild weet Bruno zich toch het huis binnen te dringen. Magda maakt haar vader en broer duidelijk dat ze met Bruno gaat trouwen. Bruno Pechman verschanst zich in de kamer van Magda tot op een dag Gijselhart naar binnensluipt. Hij praat met Pechman en sluit vrede met hem. Pechman bezoekt met zijn zoon zijn familie. Tenslotte vertrekt Magda met hem en Victor naar Zwitserland. Gijselhart en Broer blijven achter op de Doornenhof.
Verwachtingen
Ik moest nog één boek uitkiezen voor mijn lijst. Ik hoorde positieve verhalen over dit boek, en ik vond het fijn dat het een niveau 6 boek is. Ik had hoge verwachtingen van dit boek, door de positieve verhalen en de titel en achterkant van het boek.
Thema
Het geloof
Gedurende het hele verhaal speelt Kellendonk met de taal van de Bijbel. De titel 'Mystiek lichaam' is een verwijzing naar het lichaam van de christelijke geloofsgemeenschap.
Motieven
Homoseksualiteit
In het tweede deel van de roman houdt zoon Leendert zich bezig met allerlei levensvragen, zoals de zinloosheid van het bestaan als homo, aangezien hij geen bijdrage kan leveren aan de voortgaande geschiedenis van generaties. En in het laatste deel van het boek keert de zieke Leendert terug naar zijn ouderlijk huis, hij is niet erg welkom en wordt ondergebracht in een schuur.
Gezinsleven
Dit kan ook gezien worden als thema. Het verhaal gaat over een gezin, met de bijbehorende problemen.
Beoordeling
Wanneer ik 's avonds alleen met Pappie in de keuken zat wist ik niet meer zo zeker of een kind me van hem zou bevrijden wie weet zou het me nog steviger aan hem binden en die twijfel kwelt me nu opnieuw. Ik heb de vrucht toen laten afdrijven ik ben een engeltjesmaakster geworden ondanks de eed van Hippocrates. (blz 73)
Het boek is geschreven vol versieringen en beeldspraak, hier moest ik in het begin even aan wennen. Er zijn soms verrassende zinswendingen en diepgaande gedachten.
Personages
A.W. Gijselhart: Dit is de gierige weduwnaar. Hij is altijd bezig met geld en hij woont op de Doornenhof. Hij is eenzaam en humeurig, maar als zijn dochter terugkeert, leeft hij weer op.
Prul/Magda: Dit is de geliefde dochter van Gijselhart. Ze keert terug naar haar vader op de Doornehof. Ze wordt door haar vader Prul genoemd en hij heeft een 'Prulmuseum' voor haar ingericht.
Eindoordeel
Ik vond het een leuk boek. Soms wel wat moeilijk, door de diepgaande zinnen en doordat er gelovige stukken tekst in zaten. Het boek heeft een interessant onderwerp. Doordat de hoofdpersonen zulke bizarre gebeurtenissen meemaken kun je je niet identificeren, je kijkt als het ware van een afstand toe als lezer.
De jongen trok zijn trui uit. De wond in zijn oksel was bedekt met een grote pleister, waar een slangetje onderuit kwam. Aan dat slangetje hing een plastic bal, een plastic appeltje aan een plastic steel. Het was een drain die het lymfevocht opving dat uit de wond lekte. Er liep een evenaar van schroefdraad over het appeltje. De jongen draaide het open. Hij hield de onderste helft aan Broer voor. 'Je kunt me bewijzen dat je niet in mijn dood geloofd. Door dit op te drinken.'
Bronnen
http://www.lezenvoordelijst.nl/zoek-een-boek/nederlands-15-tm-19-jaar/m/mystiek-lichaam/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Mystiek_lichaam
Geen opmerkingen:
Een reactie posten