maandag 28 december 2015

2a. Stromingsboek, Karakter - F. Bordewijk

Auteur: F. Bordewijk
Titel: Karakter; roman van zoon en vader
Uitgave: 1e dr.: 's-Gravenhage : Nijgh & Van Ditmar, 1938.
42e druk
Aantal pagina's: 248
Genre: psychologische roman

Karakter is het verhaal van het buitenechtelijke kind Jacob Katadreuffe. Hij wordt grootgebracht door zijn moeder, Joba, die weigert om met Katadreuffes vader, de deurwaarder Dreverhaven, te trouwen. Nadat hij als kleine zelfstandige failliet is gegaan vindt er een ommekeer plaats in het leven van Katadreuffe: het enige doel wordt zijn ontwikkeling tot advocaat. Die weg legt Katadreuffe af met als vriend alleen Jan Maan - een mogelijke relatie met Lorna te George houdt Katadreuffe af. Bij zijn klim op de maatschappelijke ladder wordt Katadreuffe, zo lijkt het, voortdurend gedwarsboomd door zijn vader. Nadat Katadreuffe zijn doel bereikt heeft, suggereert de vader dat hij wel eens niet tegen-, maar juist méégewerkt zou kunnen hebben: door het zijn zoon moeilijk te maken, maakte hij hem groot.

 

Kenmerken van de nieuwe zakelijkheid
  • De literatuur van de nieuwe zakelijkheid kenmerkt zich vooral door een koele, beschouwende houding van de verteller.                                                                       In het boek wordt alles kort en krachtig verteld, zonder al te veel gevoel en middelen. De verteller beschrijft alles, maar laat een mening achterwege, zodat de lezer deze zelf kan vormen.
Men wees haar er op dat de vader verplicht was tot levensonderhoud. Ze antwoordde prompt en pathetisch: "Het kind zal nooit een vader hebben."
"Ja maar we bedoelen geen vaderrechten, we bedoelen alleen maar dat de vader moet opbrengen voor je kind." "Nee."
"Hoe nee?"
"Ik wil niet."
Ze was tegen niemand vertrouwelijk. Haar eene buurvrouw, fel nieuwsgierig, hengelde voorzichtig naar den vader. Die buurvrouw had, zij wist zelf niet hoe, zoo de gedachte dat er een rijk heerschap achter het geval stak. Joba antwoordde: "Het doet er niet toe, het kind krijgt nooit een vader."
"Waarom niet?"
"Daarom niet." (blz 12-13)
 
  • De nieuwe zakelijkheid kenmerkt zich door korte, zakelijke zinnen en een nuchtere, duidelijke manier van schrijven, waarbij weinig gebruik wordt gemaakt van bijvoeglijke naamwoorden.                                                                                                            Samen gingen ze de markt rond. In het eerst zei hij niet veel. Ze stapten gelijk op, even groot, Katadreuffe slechts iets tengerder, nog in zijn beste pak waarmee hij dien ochtend den curator had bezocht. (blz 50)

  • De schrijver waagt zich niet aan emoties en gevoelens en wil de werkelijkheid zo objectief mogelijk weergeven. Inhoudelijk gaat het vaak over zaken, het moderne leven en sociale bewogenheid.                                                                                                                Hij overtrof niet zijn eigen verwachtingen, want een eerzuchtige is niet tevreden met minder dan het bereiken van het gestelde doel, en Katadreuffe zijn doel lag hoog. Maar hij was een goed systematicus, hij zorgde ervoor allereerst een behoorlijk figuur te maken in het werk waarvoor hij was aangenomen, want vanuit de plek van dit kantoor moest hij omhoog groeien, als hij die plek verloor was meteen zijn groei gestuit. Binnen een paar weken kon hij typen als de beste door zijn oefeningen 's morgens vroeg, 's avonds laat, op Zaterdagmiddag en op Zondag. (blz 71)

Dit boek behoort dus tot de Nieuwe Zakelijkheid; het is kort en krachtig geschreven, er is gebruik gemaakt van weinig, en korte dialogen, voor het grootste deel worden zakelijke handelingen beschreven en de meeste personages zijn advocaten en andere zakenmensen. Ook sociale onderwerpen komen voor in dit boek, zoals het communisme.

Bronnen:
http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=bord001kara01
https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuwe_zakelijkheid
 

 
 

 


 

maandag 8 juni 2015

Klas 4, Tommy Wieringa

We kregen als opdracht om bij het boek 'Ik was nooit in Isfahaan' van Tommy Wieringa een creatieve opdracht te maken. Isabel Streefkerk en ik hebben ervoor gekozen om een aantal collages te maken bij het verhaal 'Europa'. Dit verhaal bestond weer uit meerdere kleine verhaaltjes, die afspeelden in verschillende Europese landen. Wij hebben van zes verhaaltjes een collage gemaakt. Wij hebben deze ook gepresenteerd in de klas.





Verwerkingsopdracht Romantiek, Muziek

In de romantische periode van de klassieke muziek maken componisten steeds grotere composities met steeds meer noten en moeilijkere ritmes. De orkesten werden groter en er werden veel en vreemde, niet eerder toegepaste muziekinstrumenten, gebruikt. Er is veel drama en emotie te horen. Alles draait om wat mensen voelen, fantasie en de natuur. Veelvuldig terugkerende thema's zijn dan ook de verheerlijking van de liefde (zowel de ideale als onmogelijke), hang naar het verleden, enthousiasme voor de natuur, de dood en menselijke emoties als vreugde, verdriet, verwondering, angst, pijn en verlangen. Ook werd de muziek in de Romantiek steeds complexer

In de Klassieke periode was instrumentale muziek het belangrijkst. Men streefde naar ontroerende muziek, en daardoor ontstond de behoefte aan instrumenten met verschillen in klanksterkte. Nieuwe instrumenten in deze tijd zijn de piano, de dwarsfluit en de klarinet. Een belangrijke vernieuwing is dat men vaste tekens ging gebruiken om dynamiek te noteren, zoals f (forte) voor hard en p (piano) voor zacht. Harmonie werd het belangrijkst.
In deze tijd kwamen de openbare concerten op. Muziek is niet meer alleen voor de hogere klasse, maar ook voor de burgerij. Er kwam een behoefte aan concertstukken die speciaal voor die gelegenheid geschreven waren. Zo ontstonden er nieuwe muziekvormen en genres. Verder kwam in deze tijd ook het instrumentaal concert tot bloei. Daarbij worden passages voor een soloinstrument afgewisseld met passages voor het orkestensemble. Het pianoconcert het belangrijkst.
Bij barokmuziek werd met name gebruik gemaakt van snaarinstrumenten zoals viool, cello en verschillende soorten harpen. Daarnaast werd ook het klavecimbel vaak gebruikt om combinaties en ensembles te kunnen stellen.
De affectenleer was als leidraad voor de muzikale expressie.
In de Barok was het harmonisch contrapunt juist belangrijk. De opera's uit deze tijd hadden thema's uit de Griekse en Romeinse mythologie. De bezetting was mager en sober, maar in de muziek waren er veel versieren, pracht en praal.

Romantische stijl
https://www.youtube.com/watch?v=c8UDOmUcxCk
Het verhaal van Winterreisse van Schubert lijkt betrekkelijk eenvoudig. Een jonge man wordt afgewezen en gaat daarop op reis. In het 24e lied ontmoet hij de Leiermann, de speelman met de draailier, een verpersoonlijking van de dood. In feite symboliseert de winterreis de zoektocht van de mens naar zichzelf. Het thema is de dood, dit werd veel gebruikt in de Romantiek. Er zijn veel verschillende ritmes gebruikt en je hoort veel (voor die tijd) vreemde instrumenten.
 

Klassieke stijl
https://www.youtube.com/watch?v=vQVeaIHWWck
Moonlight Sonate is de veertiende pianosonate van Beethoven en één van zijn bekendste werken. Vooral het eerste deel is erg bekend. Beethoven noemde het werk een Sonata quasi una Fantasia, een sonate die als fantasie aandoet. Het stuk werd opgedragen aan gravin Giulietta Guiciardi.
Moonlight Sonata van Beethoven is een ontroerend stuk, typerend voor de Klassieke stijl. Je kunt ook horen dat er veel verschil zit in klanksterkte, afwisselend zacht en hard. Er is een langzaam deel, en een snelle finale. Er zijn veel passages met een solo-instrument, afgewisseld met het orkestensemble.


Barok stijl
https://www.youtube.com/watch?v=AUTiGAoUBtE
In het stuk L'estro Armonico van Vivaldi hoor je alleen maar snaarinstrumenten, bijvoorbeeld de viool. Je kunt horen dat er gebruik wordt gemaakt van een contrapunt. De muziek gaat snel, maar daarna stopt het even en gaat het langzaam verder. Je hoort de affectenleer, emoties worden afgewisseld. In het begin gaat het steeds sneller, dit is waarschijnlijk angst of woede. Daarna gaat de muziek langzamer, dus ook een andere emotie, en daarna gaat het weer sneller.



Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Romantiek_(muziek)
http://www.schubert.nl/Schubert+Stichting/nl-NL/over+schubert/schubert+en+de+romantiek.aspx
http://aurose.infoteur.nl/specials/klassieke-periode-muziek.html
https://nl.wikipedia.org/wiki/Barokmuziek
https://nl.wikipedia.org/wiki/Winterreise_(Schubert)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pianosonate_nr._14_(Beethoven)

vrijdag 15 mei 2015

Opdracht Verlichting, klas 5

Filosofie
'Verlichting is het ontkomen van de mens aan de onmondigheid waaraan hij zelf schuldig is. Onmondigheid is het onvermogen om je van je verstand te bedienen zonder de leiding van een ander. Je bent zelf schuldig aan deze onmondigheid als die niet veroorzaakt wordt doordat het je ontbreekt aan verstand, maar aan de vastberadenheid en de moed om je daarvan zonder andermans leiding te bedienen. Sapere aude! Heb de moed je van je eigen verstand te bedienen! Is dan ook het motto van de Verlichting.' - Immanuel Kant

De Verlichting is een intellectuele stroming die tot bloei komt in de 17e en 18e eeuw in Europa. Verlichtingsdenkers zetten zich af tegen kerk en autoriteiten. Deze stroming heeft de opvattingen over politiek, filosofie, wetenschap en religie binnen de westerse wereld grondig gewijzigd. In deze periode ontstond een beweging van intellectuelen met als doel het gebruik van de rede en het filosoferen te bevorderen. Zij waren dus voor de wetenschap. De verlichting gaf aanleiding tot modernisering van de samenleving door middel van individualisering, emancipatie en secularisering. Ook de woorden gelijkheidsbeginsel, mensenrechten en burgerrechten zijn van toepassing.

De mensen in de Verlichting werden dus mondiger. Als we dan kijken naar het heden, kunnen we wel vaststellen dat de mensen nog steeds mondig zijn, misschien nog wel heftiger. Door de sociale en politieke situaties van nu, strijden mensen nog steeds voor hun opvattingen. Veel van de idealen uit de Verlichting zijn uitgekomen, en over veel idealen wordt nog gediscussieerd. Vooral op het gebied van de politiek zijn we nog niet uitgesproken. We hechten nog veel aan onze vrijheid van meningsuiting, iets wat in de Verlichting op kwam.
Veel idealen uit de Verlichting bestaan nog steeds, het zijn veelvoorkomende onderwerpen die nu in het nieuws verschijnen. Maar de meeste van deze idealen zijn wel vervormd naar de moderne tijd van nu.
Als we bijvoorbeeld kijken naar het onderwerp gelijkheidsbeginsel. Een begrip dat toen nog zeer recent was. Dit begrip had in de tijd van de Verlichting betrekking op de verschillende lagen in de samenleving. De mensen wilden dat iedereen gelijk werd voor de wet. Maar als we het begrip bekijken in onze tijd, zien we dat er vooruitgang is geboekt op dit onderwerp en dat het een andere vorm heeft aangenomen. In Nederland bijvoorbeeld kan het begrip gelijkheidsbeginsel betrekking hebben op de Vluchtelingen. Niet elke inwoners van Nederland ziet de Vluchtelingen als gelijken.
En zo kunnen we vele thema's uit de Verlichting vergelijken met nu.
Niet voor niets worden nog vele ideeën en filosofen uit de Verlichting op school besproken. Deze stroming heeft nog steeds een grote invloed op de samenleving van nu.



Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Verlichting_(stroming)#Recht.2C_staat_en_politiek
http://www.humanistischecanon.nl/verlichting




dinsdag 10 februari 2015

Eindopracht Literatuur, Renaissance


Zoals de Ouden zongen - Jan Steen
Je ziet op het schilderij een gezellig tafereel. Op zich lijkt er niks aan de hand, maar als je naar de details gaat kijken: schelpen van oesters en mosselen (aphrodisia), een vogelkooitje met het deurtje open (de man heeft een afspraak buitenshuis= Bredero klucht van de molenaar), een jongen die pijp leert roken (symbool voor gemeenschap), overmatige hoeveelheden wijn (roesmiddel) en druiven (kiemkracht), een papegaai (koppig dier - rood staat voor onzedelijkheid). Een vogel in het algemeen was symbool van het verlangen om in hoger sferen te komen of had een seksuele bijbetekenis.
In deze tijd was men goed op de hoogte van de symbolische waarde van details. De meeste mensen konden immers niet schrijven en verhalen werden verteld aan de hand van afbeeldingen. Dus de vele details maakten het onderwerp van dit schilderij wel duidelijk.
 

 
 


De koppelaarster - Johannes Vermeer
Het is een scène die in een bordeel afspeelt. Mogelijk is de lachende man links Vermeer zelf, toekijkend naar het meisje van lichte zeden dat centraal in het licht zit. De figuur links kijkt als  vrolijke toeschouwer naar het geheel. De vrouw houdt een glas wijn vast, terwijl ze haar andere hand opent om een munt van haar minnaar in ontvangst te nemen.
Deze man heeft de andere hand alvast om haar linkerborst gelegd. Haar neergeslagen blik wordt weersproken door de zelfvoldane glimlach, alsof ze verwacht dat meer munten zullen volgen. Links van het stel bekijkt een oudere vrouw, de koppelaarster, het tafereel goedkeurend en met een zekere wellust in haar blik.
Helemaal links heft een jongeman het glas. Gezien het snaarinstrument in zijn andere hand, een luit of een citer, is hij de bordeelmuzikant. De door alcohol vertroebelde lach van de jongeman verraadt zijn medeplichtigheid aan het verdorven schouwspel aan de kijker. Mogelijk is dit dus Vermeer zelf. Dit onderwerp lijkt erg op de klucht van de molenaar van Bredero.






Het vrolijke huisgezin - Jan steen
Dit schilderij is een uitbeelding van het spreekwoord Soo d'Ouden Songen, soo Pypen de Jongen. Het staat te lezen op het papier aan de schouw. Het spreekwoord betekent dat kinderen maar al te gemakkelijk het slechte voorbeeld van de ouderen overnemen. Bijvoorbeeld, de oude man aan de tafel heft een glas wijn, terwijl het jongetje op de voorgrond ook wijn drinkt.
Steen waarschuwt de kijker via dit schilderij dat ouders het goede voorbeeld moeten geven aan hun kinderen. Doen ze dat niet, dan gaat het mis, zoals bij dit gezin. Het werkwoord 'pypen' had in de 17de eeuw meer betekenissen, zoals het bespelen van blaasinstrumenten of roken. Dit laatste zie je de jongen aan het venster en de kinderen bij de haard doen. Hier wordt dus gebruik gemaakt van exempla contraria.






Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_vrolijke_huisgezin
http://histoforum.net/luit/steen8.htm
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_koppelaarster_(Vermeer)





zondag 11 januari 2015

Verwerkingsopdracht, leesgroep

Gezamenlijke deel (Isabelle Busman, Mendy Xia, Seline Verbaan en Isabel van Wijk)
 
Verwachtingen 
De verwachtingen van het boek waren hoog. De lay-out sprak ons wel aan en de flaptekst nodigde uit tot lezen doordat 'De Wandelaar' geschetst werd als een spannend, avontuurlijk boek. En in zekere mate was dit ook van toepassing, maar toch bleven er veel vragen onbeantwoord.  
Doordat er op de kaft van het boek twee handen stonden die rijkten naar een vallende hond, hadden wij allemaal de verwachting dat deze hond een centrale rol zou spelen in het verhaal en niets was minder waar.  
De focus lag in dit boek niet op de avonturen die de hoofdpersoon meemaakte, ook was er zeker niet zoveel spanning als verwacht verwerkt in het boek. Het bleek een heel ander boek te zijn dan gedacht. Het gaat om de rijke heer Mulder die eenzaam blijkt te zijn. De hond houdt hem een lange tijd gezelschap, waarbij hij van de hond leert en probeert goed te doen voor mensen waar hij eerst geen oog voor had. Uiteindelijk is hij weer eenzaam. Door de band met ‘le chien’ is hij enorm gegroeid als persoon 
Het boek week dus enorm af van de verwachtingen. Maar ondanks dat, is het boek ons wel degelijk bevallen. 
 
Titelverklaring 
'De Wandelaar' kan naar onze mening terug slaan op de hoofdpersoon, de heer Mulder, of de hond.  
De heer Mulder loopt dagelijks een vaste wandeling om tot rust te komen, dit doordat er voor de lezer onbekende gebeurtenissen uit het verleden aan hem knagen. De heer Mulder kan dus als 'De Wandelaar' worden gezien.  
Maar de hond die bij een brand in de armen van de heer Mulder springt, is ook een groot wandelaar. Hij laat de heer Mulder vele onbekende plekken in Parijs zien en heeft vele vrienden gemaakt bij deze wandelingen. Ook kan uit het verhaal worden gehaald dat de hond grote reizen heeft gemaakt, waarbij hij veel van de wereld heeft gezien. Dus ook de hond kan bedoeld worden met ‘De Wandelaar’. 
 
Personages 
De hoofdpersonages zijn de heer Mulder/ Nicolas Martin en de hond. Andere belangrijke personages zijn de père Bruno, Sri en 'le chinois'.  
De heer Mulder vangt een hond op die uit een brandend gebouw springt, waardoor ze gelijk een speciale band hebben met elkaar. Vanaf het begin van het boek is de heer Mulder een gesloten boek voor de lezer. De lezer kent zijn achtergrond niet en door bepaalde opmerkingen van de heer Mulder en het feit dat hij zich als ander persoon voordoet worden er bij de lezer verschillende vragen opgeroepen. Wat er gebeurd is in het verleden met de heer Mulder, kom je in dit boek zo goed als niet te weten.  
De hond worden menselijke eigenschappen toegeschreven. In het boek lijkt de hond de heer Mulder emotioneel te begrijpen en wil de hond hem ook leren hoe zijn leven te beteren. Met de overige personages krijgt hij ook een band en treedt hij voor hen op als weldoener door hen allen te helpen met hun problemen.  
Père Bruno speelt ook een vrij grote rol in dit boek. De hond brengt Mulder in contact met deze man en hij gaat naar mate het verhaal vordert een steeds grotere rol spelen in het leven van Mulder. Echter is hij aan het eind van het verhaal ineens weer naar de achtergrond verdwenen.  
Ook de band die Mulder korte tijd met Sri had, is ineens weg als zij hem aan het eind van het boek gaat vermijden.  
 
 
Setting, perspectief, open plekken 
Het verhaal speelt zich af in Parijs van de 21e eeuw. De heer Mulder is een rijk man, dus woont in een van de betere buurten van Parijs. Door de hond wordt hij geconfronteerd met de achterbuurten van Parijs en daar zijn ze dus ook regelmatig te vinden. De setting is naar onze mening goed gekozen, aangezien in een wereldse stad als Parijs veel 'avonturen' mogelijk zijn zonder dat het onrealistisch overkomt. Ook wordt Parijs gezien als broeihaard van de illegale allochtonen. Aangezien een van de thema's hierover gaat, past deze setting ook goed bij het verhaal. 
 
Het boek is een goede afschildering van de verandering van perspectief in de wereld. In het boek verandert het perspectief van de heer Mulder. Zo had hij eerst alleen oog voor de bovenklasse, en vermeed hij mensen van lage komaf. Gedurende het boek leert hij door de hond meer oog te hebben voor deze mensen en probeert hij goede daden te verrichten. De laatste daad die hij verricht in het boek is het geven van zijn hond aan Fanta, een meisje dat voor een groot deel verbrand was tijdens de brand die aan het begin van het boek beschreven wordt. Hij heeft dus goed gedaan voor zij die het nodig hadden.  
 
Één van de belangrijkste open plekken is voor ons toch wel het leven van de heer Mulder. Hij verwijt zichzelf iets en wil iemand anders zijn, vandaar dat hij zich ook als Nicolas Martin voor doet. De grote vraag is: Wat heeft de heer Mulder meegemaakt of gedaan in het verleden, waardoor hij nu zo eenzaam is en zichzelf niet kan vergeven? Andere open plekken zijn het verdere verloop van het leven van de heer Mulder, wie de aanstichter is van de brand en wie Triple X is.  
 
Thema’s en motieven 
Het boek heeft naar onze mening meerdere thema's. Zo speelt enerzijds het thema 'verlangen naar liefde en geborgenheid' een belangrijke rol, en anderzijds de thema's 'superioriteitsgevoel van hogere klasse' en 'het allochtonenprobleem'.  
Bij de heer Mulder komt het verlangen naar liefde en geborgenheid goed naar boven. Dit blijkt allereerst uit de band met zijn hond. Hij kan zijn hond moeilijk loslaten en deelt zijn emoties met hem. Dit blijkt vooral uit het feit dat hij meerdere malen zegt dat hij zich met de hond altijd sterk voelt, zelfs in de gevaarlijke achterbuurten van Parijs. Ook het feit dat hij zijn eerste liefde Catherine niet kan loslaten, ondanks de vele jaren die verstreken zijn, laat zijn verlangen naar liefde zien.  
Het thema 'superioriteitsgevoel van hogere klasse' komt ook bij de heer Mulder weer naar boven. Zo wil hij contact met zwervers, armen etc. het liefst vermijden. Hij voelt zich superieur aan hen, maar de hond leert hem respect te tonen aan hen door de heer Mulder het goede voorbeeld te geven. Het allochtonenprobleem komt in dit boek sterk naar voren door de rellen die gedurende het boek plaatsvinden. Er vinden hongerstakingen plaats en monumentale panden worden aangetast, oftewel veel chaos. Dit gebeurt allemaal om aandacht te krijgen voor de actie 'sans papiers'.  
 
De Wandelaar beschikt over enkele duidelijke motieven gedurende het hele boek. Geloof is een belangrijk motief in het verhaal. Mulder is overtuigd atheïst en snapt niet waarom mensen al die moeite doen om te geloven. Toch gaat hij wel meer nadenken over geloof, nadat hij père Bruno ontmoet heeft en in de kerk is geweest.  Netheid is een ander motief dat duidelijk telkens terugkomt bij Mulder. Het is een nette man die absoluut niet tegen viezigheid kan. Hij blijft het vervelend vinden om vlakbij zwervers te zijn. In een van de scènes van het verhaal, is de bedelares bij hem thuis. Mulder raakt in paniek en nadat ze weggegaan is, poetst Mulder het hele huis.  Verder komt het allochtonenprobleem in het westen regelmatig terug in het verhaal. In het boek komen veel personen voor die geen verblijfsvergunning hebben zoals Ngolo, Sri en de Chinese man. Père Bruno doet zijn best de mensen te helpen en hier betrekt hij ook Mulder bij.  
 
 
Oordeel 
Onze oordelen over het boek verschillen nogal. We zijn het er wel over eens dat onze verwachtingen van het boek niet echt uitgekomen waren. Het was geen spannend avonturen boek, wat we verwacht hadden dat het zou zijn naar aanleiding van de flaptekst. Het boek las wel makkelijk doordat het geen echt moeilijk taalgebruik bevatte. Sommige van ons vonden het boek wat langdradig, doordat er constant gewandeld werd en de hoofdpersoon eigenlijk niet echt bijzondere dingen mee maakten.  
Het feit dat de hond een hele positieve invloed had op Mulder was wel een aspect wat erg goed over kwam, het was mooi om te lezen en in te zien, hoe Mulder door het verhaal heen verandert in een heel ander persoon. Hij is zichzelf veel bewuster van de armen in de stad en loopt veel minder snel in een grote boog om ze heen.  
Ondanks de langdradigheid en het gebrek aan de echte spannende avonturen, vonden we het toch allemaal een mooi boek om te lezen. 
 
Persoonlijke deel 
De discussie over het boek is goed verlopen. We hadden allemaal ongeveer dezelfde mening over het boek. Persoonlijk vind ik het makkelijker om zulke opdrachten alleen te maken, je kunt zelf uitkiezen wanneer je begint en hoe je de opdracht maakt. Het was ook fijner geweest als we er tijd voor hadden gekregen onder de les. Ik heb van deze opdracht geleerd om mijn mening over een boek goed te omschrijven en de dieper liggende aspecten, zoals de motieven, te benoemen. Het boek is niveau 4. Ik vond het makkelijk te lezen, maar soms gebruikte de schrijver wat ouderwetse woorden, waardoor het iets lastiger werd. Voor mijn volgende boek ga ik kiezen uit leesniveau 4/5. Ik ben van plan een boek van Jan Wolkers te gaan lezen.